1 dünya savaşının temel nedenleri

1 dünya savaşının temel nedenleri / blog

I. Dünya Savaşı

Bu madde ilk küresel savaş hakkındadır. İkinci küresel savaş için II. Dünya Savaşı sayfasına bakınız.

I. Dünya Savaşı
WWImontage.jpg

Üstten saat yönünde:Batı Cephesi'nde siperler; siperleri geçen İngiliz Mark IV tankı; Çanakkale Deniz Harekâtları'nda İngiliz Kraliyet Donanma gemisi HMS Irresistible mayına çarpmış batarken; gaz maskeleriyle bir Vickers makineli tüfek ekibi; AlmanAlbatros D. III uçakları.

Tarih28 Temmuz 1914 - 11 Kasım 1918
(4 yıl, 3 ay, 2 hafta)
Bölge

Avrupa, Afrika, Orta Doğu, Asya ve Kafkasya

Sebep → Sanayi Devrimi sonrası ortaya çıkan sömürgecilik rekabeti
→ Fransız İhtilali'nden (1789) sonra çıkan milliyetçilik akımı etkisi
→ Devletler arası silahlanma yarışı
→ Avrupalı devletlerin toprak anlaşmazlıkları
→ Avrupa'da güç dengelerinin bozulması
→ Avusturya-Macaristan arşidükü Franz Ferdinand'ın Saraybosna'da öldürülmesi
Sonuç

İtilaf Devletleri'nin 1 dünya savaşının temel nedenleri

Taraflar

İtilaf Devletleri:

İttifak Devletleri:

Komutanlar ve liderler

FransaRaymond Poincaré
FransaGeorges Clemenceau
Flag of the United Kingdom (3-5).svgH. H. Asquith
Flag of the United Kingdom (3-5).svgLloyd George
Rus İmparatorluğuII. Nikolay
İtalya KrallığıIII. Vittorio Emanuele
İtalya KrallığıVittorio Orlando
Woodrow Wilson
Romanya KrallığıI. Ferdinand
Japon İmparatorluğuTaişo
Sırbistan KrallığıI. Petar

.ve diğerleri

Alman İmparatorluğuII. Wilhelm
Avusturya-Macaristan İmparatorluğuFranz Joseph
Avusturya-Macaristan İmparatorluğuI. Karl
V. Mehmed
Osmanlı İmparatorluğuVI. Mehmed
Osmanlı İmparatorluğuÜç Paşalar
Bulgaristan KrallığıI. Ferdinand

.ve diğerleri
Güçler

İtilaf Devletleri[2]
Fransa 8.660.000
Birleşik Krallık 8.841.541
Rus İmparatorluğu 12.000.000
İtalya Krallığı 5.615.140
Amerika Birleşik Devletleri 4.743.826
Romanya 1.234.000
Japonya 800.000
Sırbistan Krallığı 707.343
Belçika 380.000
Yunanistan Krallığı 250.000
Portekiz 100.000
Karadağ Krallığı 50.000
San Marino 80

Toplam: 42.959.930

İttifak Devletleri[2]
Alman İmparatorluğu 13.250.000
Avusturya-Macaristan İmparatorluğu 7.800.000
Osmanlı İmparatorluğu 2.998.321
Bulgaristan Krallığı 1.200.000

Toplam: 25.248.321
Kayıplar
Ölen Asker:
5.525.000
Yaralı Asker:
12.831.500
Kayıp Asker:
4.121.000
Toplam:
22.477.500
Ölen Asker:
4.386.000
Yaralı Asker:
8.388.000
Kayıp Asker:
3.629.000
Toplam:
16.403.000

I. Dünya Savaşı, 28 Temmuz 1914 tarihinde başlayıp 11 Kasım 1918 tarihinde sona eren Avrupa merkezli küresel bir savaştır.[3]II. Dünya Savaşı'na (1939-1945) kadar Dünya Savaşı veya Büyük Savaş[kaynak belirtilmeli] olarak adlandırılmıştır. Savaşın taraflarından biri olan Osmanlı İmparatorluğu'nda "Genel Savaş" anlamında Harb-i Umumi (Osmanlıca: حرب عمومی), halk arasında ise Seferberlik olarak adlandırılmıştır.[4] 1917'de Amerika Birleşik Devletleri'nin savaşa katılmasına kadar bu savaş, ABD basınında Avrupa Savaşı olarak anılmıştır.[5] Savaşan taraflar, çoğunlukla Avrupa, Kafkasya, Amerika, Orta Doğu ve Afrika ile Asya'nın bazı bölgelerinde çatıştılar.

O zamanın büyük güçleri, "İtilaf" ve "İttifak" adlarıyla iki tarafa ayrılarak savaşta yer almışlardır.[6]İtilaf 1 dünya savaşının temel nedenleri Birleşik Krallık, Fransa Cumhuriyeti ve Rus İmparatorluğu arasındaki Üçlü İtilaf merkezlidir. İttifak Devletleri; Alman İmparatorluğu, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu ve İtalya Krallığı arasındaki Üçlü İttifak merkezlidir; fakat Avusturya-Macaristan anlaşmaya karşı saldırıya geçtiği için İtalya savaşa girmemiştir.[7] Bu ittifaklar yeniden yapılanmış (İtalya, 1915 yılında İtilaf Devletleri’nin tarafına geçmiştir) ve yeni devletlerin savaşa girmesiyle genişlemiştir.[8]

Nihayetinde 60 milyon Avrupalı dâhil olmak üzere 70 milyon askerî personel, tarihin en büyük savaşlarından biri olan bu savaş için seferber edilmiştir.[9][10] Yeni teknolojiler sayesinde silahların öldürücülüğünde görülen muazzam ilerlemeye karşılık, savunma ve hareketlilikte aynı miktarda gelişme olmaması sonucu, savaşa katılan yaklaşık 9 milyon kişi hayatını kaybetmiştir. Böylece bu savaş, dünya tarihindeki en çok zayiat 1 dünya savaşının temel nedenleri 5. savaş regl bittikten sonra abdest alma ve savaşa katılan devletlerde birçok politik değişikliğe ve devrimlere yol açmıştır.[11]

Savaşın bir diğer nedeni de, Avrupalı büyük güçler olan Alman İmparatorluğu, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu, Osmanlı İmparatorluğu, Rus İmparatorluğu, Birleşik Krallık, İtalya Krallığı ve Fransa Cumhuriyeti'nin uzun zamandır süregelen emperyalist dış politikalarıdır. Avusturya-Macaristan tahtının veliahtı Arşidük Franz Ferdinand’ın 28 Haziran 1914'te Gavrilo Princip adında bir Sırp milliyetçisi tarafından devletin başkenti Saraybosna'da öldürülmesi, savaşı tetikleyen olay olmuştur. Olaydan sonra Avusturya-Macaristan İmparatorluğu, Sırbistan Krallığı'na bir ültimatom göndermiştir.[12][13] Nihayetinde on yıllardır yapılanmakta olan ittifaklar sisteminin işlemesiyle, birkaç hafta içerisinde Avrupa’nın ana güçleri kendilerini savaşta bulmuşlar ve koloniler yoluyla savaş 1 dünya savaşının temel nedenleri dünyaya yayılmıştır.

Çatışmalar, 28 Temmuz'da Avusturya-Macaristan’ın Sırbistan’ı işgal etmesi ile başlamış[14][15] ve bunu Almanya’nın Belçika, Lüksemburg ve Fransa’yı işgali ile Rusya'nın Almanya’ya saldırması takip etmiştir. AlmanlarınParis'e yürüyüşü durma noktasına gelince, Batı cephesindeki çatışmalar durağan bir siper savaşına dönüşmüştür ve bu durum 1917’ye kadar pek değişmemiştir. Doğu cephesinde ise Rus ordusu, Avusturya-Macaristan kuvvetleriyle başarılı bir şekilde savaşmış, fakat Doğu Prusya, Polonya ve Alman ordusu tarafından geri püskürtülmüştür.

Osmanlı İmparatorluğu'nun 1914'te, İtalya ve Bulgaristan'ın 1915’te ve Romanya’nın 1916’da savaşa girmesiyle ilave cepheler açılmıştır. Çarlık rejimiyle yönetilen Rusya, 1917'de Bolşevik Devrimi ile yıkılınca savaştan çekilmiştir. 1918'de Batı Cephesi boyunca 1 dünya savaşının temel nedenleri Alman taarruzundan sonra, müttefikler ardı ardına yaptıkları saldırılarla Almanları geri püskürtmüş ve ABD kuvvetleri siperlere girmeye başlamıştır. Bu noktada, başı kendi içindeki devrimcilerle dertte olan Almanya, daha sonra "Ateşkes Günü" olarak tarihe geçecek olan 11 Kasım 1918’de mütarekeyi kabul etmiştir. Savaş böylece İtilaf Devletleri'nin zaferiyle sona ermiştir.

Savaşın tarafları, tüm insan gücü ve ekonomik kaynaklarını bir topyekûn savaş için seferber piknikte yapılacak yiyecekler çalıştıklarından, sivillerin durumu da cepheler kadar çalkantılı olmuştur. Savaşın sona ermesiyle büyük emperyalist güçlerden dördü olan Almanya, Rusya, Avusturya-Macaristan ve Osmanlı İmparatorlukları tarihe karışmıştır. Bunlardan Alman ve Abdi ipekçi kapasite İmparatorluklarının halefleri çok büyük toprak kaybı yaşamış; Avusturya-Macaristan ile Osmanlı İmparatorlukları ise tamamen parçalanmışlardır.

Avrupa haritası daha küçük parçalardan oluşacak şekilde yeniden çizilmiştir.[16] Daha sonra bu tarz çatışmaların yaşanmasını önlemesi ümidiyle 10 Ocak 1920'de Milletler Cemiyeti kurulmuştur. Avrupa’da bu 2017 gelinlik modelleri prenses sonucunda imparatorlukların yıkılmasıyla milliyetçiliğin yeniden canlanması, Almanya’nın yenilgisinin yan etkileri ve Versay Antlaşması’nın yarattığı problemler, II. Dünya Savaşı’nın çıkmasına katkıda bulunan etkenler olarak kabul edilir.[17]

Savaşın nedenleri[değiştir kaynağı değiştir]

Siyasi nedenler[değiştir kaynağı değiştir]

Avrupa'da 16. yüzyılda yaşanan Katolik-Protestan ayrışmasıyla birlikte Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu'na bağlı prenslikler, farklı taraflarda savaşmışlar; tarihte Otuz Yıl Savaşları (1618-1648) olarak bilinen bu savaş da Vestfalya Antlaşması'yla sona ermiştir. Savaş sonucunda, bugün bile Avrupa Birliği'nin kökenini oluşturan Kutsal Roma İmparatorluğu dağılmıştır. Savaşın sonunda Fransa'nın güçlenmesi, tam aksine Roma Cermen İmparatorluğu'nun ve Habsburg Hanedanı'nın zayıflaması söz konusudur. Bu sonuç Almanya için 19. yüzyıla kadar sürecek bir zayıflık dönemine ve yine bu tarihlere kadar birliğini kuramamasına 1 dünya savaşının temel nedenleri olmuştur. Sanayi Devrimi ve sömürgecilik hareketlerinde de bu olay etkisini göstermiş ve İngiltere ile Fransa, sömürgecilik alanında hızla güçlenirken Almanya'nın bu alanda geri kalmasına neden olmuştur.

1815'te yapılan Viyana Kongresi ile Avrupa'ya ve geniş anlamda dünyaya yeni bir statü getirilmiş ve buna göre regl bittikten sonra abdest alma dengesi kurulmuştur. Kırım Savaşı'nda (1853-56) bu dengelerin Rusya lehine değişmesine engel olmak için, Haçlı Seferleri'nden sonraki en önemli ittifakla Avrupa devletleri, Osmanlı İmparatorluğu ile birlikte Ruslara karşı savaşmıştır. Yenilgiye uğrayan Ruslar, etkisi 1917 Bolşevik Devrimi'ne kadar sürecek siyasi ve ekonomik dalgalanmalar yaşamıştır. Yine bu savaşın sonunda, İtalya Birliği'ne gidecek yollar da açılmıştır.

Sedan Muharebesi (1870) ile Almanya ve İtalya'nın birliklerini kurmaları ve büyük devletler olarak devletler arası ilişkilerde yer almak için girişimlerde bulunmaları, Viyana Kongresi statükosunu ve güçler dengesini büyük ölçüde değiştirmişti. Bundan sonrası ise yeniden bir dengenin kurulması girişimlerine, Avrupa'da yeni blokların ortaya çıkmasına ve bunların birbirleriyle çatışmasına yol açmıştır. Bloklar arasındaki gerginlik de karşılıklı silahlanmaya neden olmuş ve silahlı barış dönemi ortaya çıkmıştır. Bu dönemde bloklar ve devletler arası ilişkilerde çok yönlü gelişen idrar yolu kaşıntısı nasıl geçer, gerginliği daha da artırmış ve devletleri bir savaşın eşiğine getirmiştir.

Bu genel çerçeve içerisinde I. Dünya Savaşı'nın nedenleri çeşitli ekonomik, siyasi ve askerî gelişmelere dayanmaktadır. Bunlara büyük devletlerin çıkar hesaplarını da eklemek gerekir. Özelikle Prusya'nın Avusturya'yı yenip Alman birliğini sağladıktan sonra yeni ortaya çıkan Alman İmparatorluğu'nun elinde önemli sömürgeleri olmamasına rağmen, dönemin süper gücü Britanya İmparatorluğu'na karşı koyabilecek, hatta onu geçebilecek bir sanayi, insan gücü ve teknoloji hâline gelmesi ve bunun başta İngiltere ve Fransa tarafından engellenmek istemesi başlıca çekişme kaynağıdır.[18][19][20]

Ekonomik nedenler[değiştir

1-duenya-savann-temel-nedenleri

1 dünya savaşının temel nedenleri

Temas etmek

implantasyon kanaması ne kadar sürer brezilya pastası le evine te dur mame sözleri cirodan silah taşıma ruhsatı e bildirge onay cumartesi sokağa çıkma yasağı kaça kadar kibariye hap koydum şarkı sözleri mayıs ps plus 2019 doğum saati öğrenme stag 9000 nedir nasıl kullanılır davutpaşa kampüsü esenler yeşil çay sabah mı akşam mı fayans derz çatlakları erhan çelik hapis iga güvenlik personel alımı ford yedek parça orjinal antalya şarampolde sahibinden satılık daireler lalegül reklamları